Let op, in de mobiele weergave zijn de tabellen niet zichtbaar. Gebruik een desktop voor de volledige weergave.
navigation icon Terug naar overzicht

Over Audit Vlaanderen

1.1 De opdracht van Audit Vlaanderen

Audit Vlaanderen heeft als taak het systeem van interne controle van de Vlaamse administratie en van de lokale besturen te evalueren en aanbevelingen hierover te formuleren. Bij deze evaluatie is de focus het beoordelen van:

  1. het bereiken van de doelstellingen;
  2. het naleven van wetgeving en procedures;
  3. de beschikbaarheid van betrouwbare financiële en beheersinformatie;
  4. het efficiënt en economisch gebruik van middelen;
  5. de bescherming van activa;
  6. het voorkomen van fraude.

Audit Vlaanderen kan op eigen initiatief of op vraag van derden ook forensische opdrachten uitvoeren bij de entiteiten waarvoor het bevoegd is. Op vraag van de minister-president of de Vlaamse Regering kunnen ook forensische opdrachten uitgevoerd worden bij een kabinet van een lid van de Vlaamse Regering.

Audit Vlaanderen evalueert dus het interne controlesysteem, maar wat is een intern controlesysteem? Wat wordt eigenlijk met interne controle bedoeld?

Wat is interne controle?

Interne controle is in feite een synoniem voor “beheersing”. Het gaat hier niet over het controleren/inspecteren van een organisatie, maar over het beheersen ervan. Beheersen betekent: in de hand hebben en er de nodige sturing en opvolging aan geven. Met een goede organisatiebeheersing kan een organisatie de juiste dingen doen en die dingen ook juist doen.

Wat betekent interne controle of organisatiebeheersing dan voor een organisatie? Om interne controle of organisatiebeheersing concreet te maken voor het werkveld, ontwikkelde Audit Vlaanderen de Leidraad Organisatiebeheersing.

Wat is de Leidraad Organisatiebeheersing?

De Leidraad Organisatiebeheersing is een instrument dat interne controle op organisatieniveau of organisatiebeheersing concreet maakt. Het is een uitgebreide gids met doelstellingen rond organisatiebeheersing, risico’s en mogelijke beheersmaatregelen die ondersteuning kan bieden bij de uitbouw van interne controle/organisatiebeheersing.

De Leidraad kan gebruikt worden als een zelfevaluatie-instrument waarmee organisaties kunnen onderzoeken waar ze staan op het vlak van organisatiebeheersing. Op die manier is het een kader om te werken aan organisatiebeheersing. Een zelfevaluatie organisatiebeheersing kan ook een instrument zijn om aan het politieke niveau te rapporteren over het niveau van interne controle.

Voor Audit Vlaanderen is de Leidraad het referentiekader voor de uitvoering van organisatie-audits.

Er is een Leidraad Organisatiebeheersing voor de lokale besturen en een Leidraad Organisatiebeheersing voor de Vlaamse administratie.

De taakstelling van Audit Vlaanderen is terug te vinden in artikel 5 van het Besluit van de Vlaamse Regering van 18 oktober 2013 tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap “Audit Vlaanderen” en tot wijziging van diverse besluiten. Dit besluit is ter uitvoering van het decreet van 5 juli 2013 houdende de organisatie van audittaken bij de Vlaamse administratie en de lokale besturen en tot wijziging van diverse decreten, het zogenaamde Auditdecreet.

De auditoren werken bij de uitvoering van de auditopdrachten binnen het referentiekader van het “International Professional Practices Framework”, of kortweg “de standaarden van het Instituut van Interne Auditors”, het auditcharter en de gedragscode van Audit Vlaanderen. Centrale principes in deze gedragscode zijn: onafhankelijkheid, objectiviteit, bekwaamheid en partner van de organisatie.

Audit Vlaanderen voert diverse soorten audits uit: organisatie-audits, thema-audits, procesaudits, detectie-audits en forensische audits.

Wat zijn organisatie-audits?

Bij organisatie-audits wordt nagegaan of een organisatie over de nodige sturings- en beheersinstrumenten beschikt om goed te functioneren. Vooral de managementprocessen en de ondersteunende processen komen aan bod. Ze creëren immers de voorwaarden om de kernprocessen goed te kunnen uitvoeren. De Leidraad Organisatiebeheersing is voor de auditoren het referentiekader voor organisatie-audits.

Wat zijn thema-audits?

Bij een thema-audit wordt een specifiek thema binnen een organisatie onderzocht. Het kan gaan om een thema gelinkt aan een kernproces (zoals de werking van de jeugddienst) of aan een van de management- of ondersteunende processen (bijvoorbeeld de aanwerving van medewerkers). Datzelfde thema wordt min of meer gelijktijdig in meerdere organisaties onderzocht. Op basis van deze audits maakt Audit Vlaanderen een individueel auditrapport voor elke geauditeerde organisatie en een globaal rapport met aandachtspunten en aanbevelingen die voor alle entiteiten uit het audituniversum en voor de beleidsmakers relevant kunnen zijn.

Wat zijn procesaudits?

Bij een procesaudit worden de risico’s van een proces geïdentificeerd en wordt nagegaan in welke mate de bestaande beheersmaatregelen deze risico’s voldoende afdekken.

Wat zijn detectie-audits?

Bij een detectie-audit analyseert Audit Vlaanderen op basis van een aantal risicofactoren grote hoeveelheden gegevens aan de hand van monitoringmechanismen. Het is de bedoeling ongebruikelijke, afwijkende of merkwaardige patronen aan de oppervlakte te brengen. Vervolgens wordt nagegaan of deze patronen verklaarbaar, dan wel symptomatisch zijn voor mogelijke fouten en / of onregelmatigheden binnen het onderzochte proces. Een detectie-audit kan leiden tot een procesaudit of een forensische audit.

Wat zijn forensische audits?

Een forensische audit is het geheel van auditactiviteiten bestaande uit het verzamelen, controleren, bewerken, analyseren van en rapporteren over gegevens, met het oog op waarheidsbevinding en/of bewijsvoering. Een forensische audit dient uitgevoerd te worden binnen een geijkt referentiekader op het terrein van juridisch / financiële geschillen en / of onregelmatigheden (waaronder fraude).

kompas arrow up

1.2 Het auditcharter

Audit Vlaanderen werkt volgens de normen van het Instituut van Interne Auditoren (IIA). Het IIA is een wereldwijde organisatie met als doel het professionalisme van audit te ontwikkelen, met het oog op voortdurende kwaliteitsverbetering van het auditberoep. Het IIA stelt dat auditorganisaties aan een aantal normen moeten voldoen. Eén daarvan is de beschikbaarheid van een auditcharter[1].

In het auditcharter staan:

  • de missie van Audit Vlaanderen, met een uitgebreide toelichting;
  • het werkterrein of audituniversum[2];
  • de taakstelling[3];
  • de autoriteit voor toegang tot alle informatie en documenten en tot alle gebouwen; de autoriteit voor vraag om inlichtingen aan ieder personeelslid;
  • de rapporteringslijnen van audits;
  • de relatie van Audit Vlaanderen met andere controleorganen[4].

Het auditcharter is terug te vinden op: http://www.auditvlaanderen.be/charter.

Zoals onder vorig punt toegelicht voert Audit Vlaanderen verschillende soorten audits uit bij de lokale besturen en bij de Vlaamse administratie. Hierbij wordt steeds voor ogen gehouden dat Audit Vlaanderen een partner wil zijn. Het is de bedoeling van Audit Vlaanderen dat de lokale besturen en de Vlaamse administratie hun interne controle of organisatiebeheersing steeds beter uitbouwen. Audit Vlaanderen wil een partner zijn door enerzijds audits uit te voeren en aanbevelingen te formuleren en anderzijds door te investeren in communicatie met en sensibilisering van het management en de beleidsmakers op het vlak van organisatiebeheersing. Deze kernboodschap zit vervat in de missie.

Audit Vlaanderen heeft als missie:

  • een onafhankelijke, objectieve en bekwame partner van de lokale besturen en de Vlaamse administratie te zijn
  • bij de beheersing van de financiële, wettelijke en organisatorische risico’s,  
  • om een toegevoegde waarde te creëren bij de uitbouw van een efficiënte, effectieve, integere en kwaliteitsvolle organisatie.

[1] Artikel 7 van het Besluit van de Vlaamse Regering van 18 oktober 2013 tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap “Audit Vlaanderen” en tot wijziging van diverse besluiten, vereist eveneens dat er een auditcharter wordt opgesteld.
[2] Meer informatie hierover is terug te vinden in hoofdstuk 2 Audituniversum.
[3] Zoals weergegeven in 1.1. De taakstelling van Audit Vlaanderen.
[4] Meer informatie hierover is terug te vinden in hoofdstuk 4 Single Audit.

kompas arrow up

1.3 Het audituniversum

Audit Vlaanderen kan audits uitvoeren
 

  • bij de lokale besturen:
  • de gemeenten;
  • de autonome gemeentebedrijven;
  • de openbare centra voor maatschappelijk welzijn;
  • de OCMW-verenigingen titel VIII, hoofdstuk I, van het OCMW-decreet, met uitzondering van de ziekenhuisverenigingen;
  • de provincies;
  • de autonome provinciebedrijven.
  • bij de Vlaamse administratie:
  • de departementen van de Vlaamse administratie;
  • de intern verzelfstandigde agentschappen van de Vlaamse administratie;
  • de publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigde agentschappen van de Vlaamse administratie;
  • de eigen vermogens met rechtspersoonlijkheid die verbonden zijn aan hogervermelde entiteiten;
  • de Vlaamse openbare instellingen van categorie A, zoals bedoeld in de wet van 16 maart 1954 betreffende de controle op sommige instellingen van openbaar nut;
  • daarnaast maakt ook de VRT deel uit van het werkterrein van Audit Vlaanderen ingevolge een specifieke bepaling in het decreet betreffende radio-omroep en televisie van 27 maart 2009;
  • Audit Vlaanderen kan ook op vraag van de Vlaamse Regering of van de minister-president forensische audits uitvoeren bij de kabinetten van de leden van de Vlaamse Regering.

Bij de lokale besturen is Audit Vlaanderen bevoegd voor ongeveer 840 entiteiten. De lokale besturen omvatten 308 gemeentebesturen en 308 OCMW-besturen. Een belangrijk deel van wat de gemeenten (respectievelijk OCMW-besturen) doen is gelijkaardig over de besturen heen, maar er bestaan ten gevolge van lokale beleidskeuzes en omgevingsfactoren ook grote verschillen tussen de besturen onderling. In vergelijking met de entiteiten binnen de Vlaamse administratie zijn dit – op de grootsteden na – doorgaans kleinere organisaties.

Daarnaast zijn er bij de lokale besturen ook een 200-tal autonome organisaties, die opgericht werden door een gemeente, een of meer OCMW-besturen of een provincie en die specifieke opdrachten hebben.

De vijf provincies maken deel uit van de lokale besturen. Het takenpakket van de provincies kan verschillen.

Bij de Vlaamse administratie is Audit Vlaanderen bevoegd voor iets minder dan 70 entiteiten, verdeeld over 11 beleidsdomeinen. Ook al zijn de 11 beleidsdomeinen thematisch gegroepeerd, toch zijn alle entiteiten zeer divers wat hun inhoudelijke opdrachten en bevoegdheden betreft. De Vlaamse administratie bestaat dus uit een relatief beperkt aantal entiteiten, maar elke entiteit heeft een takenpakket dat sterk verschilt van dat van alle andere entiteiten. Voor Audit Vlaanderen betekent dit dat er continu geïnvesteerd moet worden om de kennis over de werking van deze entiteiten op peil te houden.

Het heterogene landschap van de Vlaamse administratie is bovendien in grote verandering. Niet alleen de gevolgen van de zesde staatshervorming zullen een grote impact hebben op het functioneren van de Vlaamse administratie, ook onder andere de interne herstructurering (fusies e.d.) en een wijziging van het beleids- en beheersinstrumentarium hebben organisatorische uitdagingen tot gevolg. Zo evolueert de Vlaamse administratie van 13 naar 11 beleidsdomeinen.

De impact van het regeerakkoord van de Vlaamse Regering 2014-2019 op het audituniversum van Audit Vlaanderen is uiteraard nog niet volledig in te schatten, maar zal een evolutief gegeven zijn. Op dit ogenblik telt het ‘audituniversum lokale besturen’ een 840-tal entiteiten en het ‘audituniversum Vlaamse administratie’ ongeveer 70 entiteiten. Audit Vlaanderen staat dus in voor de uitvoering van audits bij meer dan 900 entiteiten.

Gelet op de uitgestrektheid en diversiteit van het audituniversum, streeft Audit Vlaanderen ernaar om, met respect voor de toegewezen middelen, de inzet van de beschikbare capaciteit af te stemmen op de grootste risico’s. Hierdoor kan de effectiviteit van de auditwerkzaamheden maximaal benut worden. In de eerste plaats vereist dit duidelijke strategische keuzes, die in het ondernemingsplan voor de periode 2015-2019 door beide auditcomités vastgelegd werden.

kompas arrow up

1.4 De auditcomités

Audit Vlaanderen wordt aangestuurd door twee auditcomités: een auditcomité van de lokale besturen en een auditcomité van de Vlaamse administratie.
Het Auditdecreet van 5 juli 2013 (artikel 19, tweede lid) bepaalt dat de auditcomités instaan voor de aansturing en opvolging van, en de controle en het toezicht op Audit Vlaanderen. Wat dit concreet betekent, is terug te vinden in het besluit van de Vlaamse Regering van 18 oktober 2013:

  • de auditcomités staan in voor de onafhankelijkheid van het agentschap Audit Vlaanderen;
  • de aansturing en de opvolging van, en het toezicht op het agentschap Audit Vlaanderen, gebeuren via het jaarlijks ondernemingsplan;
  • de auditcomités kunnen adviserend optreden naar de Vlaamse Regering;
  • de auditcomités stellen jaarlijks een publiek toegankelijk verslag op van hun activiteiten;
  • de notulen van de vergaderingen van de auditcomités worden toegezonden aan de Vlaamse Regering.

1.4.1 De onafhankelijkheid van Audit Vlaanderen

Het auditcomité van de lokale besturen bestaat uit vier onafhankelijke deskundigen, twee leden voorgedragen door de VVSG[5], een lid voorgedragen door de VVP[6] en een vertegenwoordiger van de Vlaamse minister bevoegd voor binnenlands bestuur, die de vergaderingen als waarnemer bijwoont. Alle leden worden aangeduid door de Vlaamse Regering. De voordracht van de onafhankelijke leden gebeurt door het auditcomité. Meer informatie over het auditcomité van de lokale besturen is terug te vinden in hoofdstuk 6.

Het auditcomité van de Vlaamse administratie bestaat uit vier onafhankelijke deskundigen en drie vertegenwoordigers van de Vlaamse Regering. Ook alle leden van dit auditcomité worden aangeduid door de Vlaamse Regering. De voordracht van de onafhankelijke leden gebeurt door het auditcomité. In hoofdstuk 7 wordt dieper ingegaan op het auditcomité van de Vlaamse administratie.

1.4.2 De aansturing en opvolging van Audit Vlaanderen

De auditcomités zorgen voor de aansturing van Audit Vlaanderen onder meer door de ontwikkeling van een langetermijnvisie met strategische keuzes.

De strategische keuzes van Audit Vlaanderen zijn terug te vinden in het ondernemingsplan 2015-2019. Jaarlijks is er een operationalisering van deze keuzes in een auditplan en de concretisering van het ondernemingsplan.

1.4.3 Advies aan de Vlaamse Regering via het jaarlijks overleg met de kernministers

Elk jaar in de maand januari of februari vindt er een overleg tussen een afvaardiging van de auditcomités en de kernministers plaats. De kernministers van de huidige Vlaamse Regering zijn: minister-president Geert Bourgeois en de viceminister-presidenten, Hilde Crevits, Annemie Turtelboom en Liesbeth Homans. Tijdens dit overleg worden de belangrijkste realisaties van voorgaand jaar toegelicht. Bijzondere aandacht gaat naar de bespreking en opvolging van de aanbevelingen uit de globale rapporten van de thema-audits. Ook de auditstrategie van Audit Vlaanderen en de auditplanning van het nieuwe jaar komen aan bod. Met dit overleg wordt de betrokkenheid van het politieke niveau bij de strategie van Audit Vlaanderen en de opgeleverde resultaten versterkt, zonder de onafhankelijkheid van het agentschap in het gedrang te brengen.


[5] Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten
[6] Vereniging van de Vlaamse Provincies

Via de optie ‘Download Jaarverslag’ kunt u het volledige jaarverslag downloaden. De optie ‘Stel eigen pdf samen' maakt het mogelijk om uw eigen jaarverslag op maat samen te stellen door zelf te bepalen welke hoofdstukken u wenst te bundelen in een pdf-bestand.

kompas